Transparantx

Transparantx tool

Externe invloeden op grondwater snel en gemakkelijk ontrafelen

HydroMonitor

Diverse factoren hebben invloed op de grondwaterstand, zoals neerslag, verdamping, grondwateronttrekkingen en het waterpeil in beken, kanalen en rivieren. HydroMonitor is het veelzijdige computerprogramma waarmee de hydroloog externe invloeden op het grondwater snel en gemakkelijk kan ontrafelen. Dat maakt het effect van een ingreep inzichtelijk en het toekomstige verloop van de grondwaterstand voorspelbaar.

Met HydroMonitor kan iedere hydroloog en ecoloog tijdreeksen analyseren, zonder dat dit de tijdbesteding of wiskundige expertise vraagt die bij andere programma’s nodig is. Dit komt doordat in het programma elementaire kennis over het hydrologische gedrag van grondwatersystemen zit ingebakken. HydroMonitor ondersteunt de gebruiker met een overzichtelijke visuele presentatie in alle stadia van de verwerking.

Een veelzijdig stuk gereedschap voor de hydroloog

Met HydroMonitor is het mogelijk om binnen een paar klikken een hydrologische gebiedsweergave te creëren die als basis dient voor verdere analyse. Het programma kan data importeren vanuit landelijke databronnen als het KNMI, Basisregistratie Ondergrond (BRO), REGIS en DINO. Daarnaast kan het programma gekoppeld worden aan veelgebruikte softwarepakketten voor meetnetbeheer en databases zoals DAWACO, Delft-FEWS en TeleControlNet. Tot slot kunnen ook datalogger metingen geïmporteerd worden (o.a. Keller, Solinst, Diver, InSitu).

Met het totaalbeeld dat vanuit deze databronnen ontstaat kan HydroMonitor:

  • de locatie van de peilbuizen presenteren met een topografische of satellietfotoachtergrond;
  • een dwarsdoorsnede met de diepteligging van de peilbuisfilters tonen, eventueel gecombineerd met grondboringen;
  • een grafiek tonen met het verloop van de grondwaterstand in de tijd;
  • de gegevens interactief bewerken;
  • statistische kenmerken bepalen van de grondwaterstandsreeksen, zoals duurlijnen, regimecurves en GxG-waarden.

Doordat HydroMonitor kennis van het hydrologische systeem combineert met datagedreven modellen, kan het efficiënt tijdreeksen modelleren met verklarende variabelen, zoals neerslag(overschot), verdamping, grondwateronttrekkingen en oppervlaktewaterstanden. Ook kan rekening worden gehouden met (stap)trends. HydroMonitor biedt de mogelijkheid om tijdreeksanalyse uit te voeren volgens de Box-Jenkinsmethode, en voert de daarvoor benodigde interpolatie naar een vast meetinterval of resampling automatisch uit. De tijdreeksmodellen worden opgeslagen en zijn eenvoudig aan te passen of te toetsen op bijvoorbeeld hun responsfuncties, kalibratiestatistieken of statistische eigenschappen.

HydroMonitor wordt doorgaans op verschillende manieren ingezet om grip te krijgen op grondwatersystemen. Bijvoorbeeld om te beoordelen of ingrepen in de waterhuishouding leiden tot de gewenste effecten op de grondwaterstand. Of om snel van een set meetreeksen grondwaterstatistieken uit te rekenen. Uiteraard kan HydroMonitor ook gebruikt worden voor het voorspellen van grondwaterstanden in scenario studies.

Menyanthes in een fris jasje

HydroMonitor is de opvolger van het populaire programma Menyanthes; voor tijdreeksanalyse. Menyanthes, dat oorspronkelijk is ontwikkeld in samenwerking met de Technische Universiteit Delft, WENR (voorheen Alterra) en Artesia, is inmiddels in gebruik bij meer dan 150 organisaties, nationaal en internationaal: waterschappen, provincies, gemeenten, waterbedrijven en terreinbeheerders. Ook KWR zelf past het veelvuldig toe bij het eigen onderzoek.

HydroMonitor bouwt voort op Menyanthes, maar is vanaf de basis ontworpen op gebruik van nieuwe databronnen als de BRO, voor internationaal gebruik, voor integratie met hydrochemische analyses en op verregaande koppeling met veelgebruikte softwarepakketten voor meetnetbeheer. Momenteel is HydroMonitor volop in ontwikkeling en nog niet breed beschikbaar. De eerste release is gepland voor het eerste kwartaal van 2020, bestaande Menyanthes gebruikers met serviceovereenkomst rond die tijd kosteloos updaten naar HydroMonitor.