project

Wat betekenen wijzigingen in het waterbeheer voor de natuur?

Ontwikkeling van de Waterwijzer Natuur

Expert(s):
prof.dr.ir. Flip Witte, drs. Mark Jalink, dr. Edu Dorland

  • Startdatum
  • Einddatum
    31 okt 2018
  • Opdrachtgever
    Stowa
  • samenwerkingspartner(s)
    WENR, Hoefsloot Spatial Solutions

De Waterwijzer Natuur (WWN) is een instrument dat de effecten van klimaatverandering en het waterbeheer op terrestrische vegetaties van natuurgebieden berekent. Beleidsmakers en terreinbeheerders kunnen nu beter rekening houden met de gevolgen voor de natuur van veranderingen in het waterbeheer en het klimaatverandering.

De vegetatie in (terrestrische) natuurgebieden stelt specifieke eisen aan de waterhuishouding, vooral aan de grondwaterstand. Bestaande beoordelingssystemen houden echter geen rekening met de gevolgen van klimaatverandering.  Klimaatverandering heeft gevolgen voor zowel het bodemmilieu waarin planten wortelen, als voor de behoefte van planten aan water en voedingsstoffen. Die veranderingen verlopen via ingewikkelde terugkoppelingen.

Wegens dit complexe karakter is veel van de huidige kennis over de relatie tussen waterhuishouding en vegetatie gebaseerd op empirie: statistische correlaties en veldobservaties. Deze kennis is zeer waardevol, maar onvoldoende bruikbaar voor klimaatprojecties. Tegelijkertijd is de kennis nog niet ver genoeg gevorderd om vegetatievoorspellingen geheel op procesbeschrijvingen te kunnen baseren. In de WWN is daarom gekozen voor een hybride oplossing. Dat hybride karakter blijkt onder meer uit de twee opties die de WWN biedt: 1) het toetsen van bestaande natuurdoelen en 2) het voorspellen van natuurpotenties.

twee ecologen op onderzoek in een vochtig schraalland. Dergelijke vegetaties zijn heel gevoelig voor veranderingen in de grondwaterstand. De WWN berekent echter ook effecten van klimaatverandering op grondwateronafhankelijke vegetaties, zoals droge duinen.

Twee ecologen op onderzoek in een vochtig schraalland. Dergelijke vegetaties zijn heel gevoelig voor veranderingen in de grondwaterstand. De WWN berekent echter ook effecten van klimaatverandering op grondwateronafhankelijke vegetaties, zoals droge duinen.

Gezamenlijke kennis bijeengebracht

De WWN is gebaseerd op kennis van KWR en WENR, deels door promovendi en postdocs ontwikkeld. Deze kennis is met de de rekensoftware van de WWN ondergebracht in een gebruiksvriendelijke schil die uitkomsten genereert in de vorm van vele kaarten en tabellen die meteen met de schil kunnen worden gevisualiseerd. Standaard wordt een aantal geografische kaarten meegeleverd, zoals de bodemkaart van Nederland. De software is zo opgezet, dat nieuwe kennis makkelijk kan worden ingebouwd.

Behulpzaam bij het beantwoorden van vele vraagstukken

De WWN kan worden gebruikt voor:

  1. het toetsen van de waterhuishouding aan bestaande vegetatiedoelen;
  2. het beoordelen of vegetatiedoelen haalbaar zijn onder een ander klimaat;
  3. het vinden van nieuwe locaties die geschikt zijn voor natuurontwikkeling;
  4. het optimaliseren van de waterhuishouding ten behoeve van de natuur.