project

Impact van zeer zorgwekkende stoffen in het milieu

De watersector wordt meer en meer geconfronteerd met zogenoemde zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) en nieuwe emissieroutes hiervan. ZZS zijn gevaarlijk voor mens en milieu, bijvoorbeeld omdat ze (mogelijk) kankerverwekkend zijn (carcinogeen, mutageen, reprotoxisch klasse 1A/1B), de voortplanting belemmeren (hormoonverstorende stoffen) of zich in de voedselketen ophopen (zeer persistent en zeer bioaccumulatief, persistent, bioaccumulatief en toxisch). Daarmee voldoen ZZS aan de criteria uit artikel 57 van REACH. Stoffen waarmee de watersector bijvoorbeeld heeft te maken zijn PFAS, drugsafval en medicijnresten. Deze ontwikkeling vraagt om gedegen kennis en informatie over het vóórkomen en het gedrag van stoffen, emissieroutes, impact op de bronnen en verwijderbaarheid gedurende de productie van drinkwater. Dit project draagt aan deze kennisontwikkeling bij.

Zeer zorgwekkende stoffen voor de watersector

In de niet-limitatieve ZZS-lijst van het RIVM zijn ca. 1.600 ZZS en 300 potentiële ZZS (pZZS) opgenomen (september 2020). Tevens zijn PMT-stoffen (persistent, mobiel en toxisch) relevant. In dit project onderzoeken we welke ZZS en PMT-stoffen van belang zijn voor drinkwaterproductie. Daartoe wordt eerst gekeken naar de chemische eigenschappen van de stoffen in verhouding tot die van andere stoffen in de waterketen, dat wil zeggen: welke chemische ruimte voor deze stoffen geldt. Tevens wordt onderzocht met welke bestaande en nieuwe methoden deze stoffen in de waterketen kunnen worden gemeten.

Meetcampagne voor het in kaart brengen van ZZS

Met de meetmethoden wordt vervolgens een meetcampagne opgesteld om voor een representatieve ZZS-set het vóórkomen in grond- en oppervlaktewaterbronnen, gedrag in de bodem en gedrag in de zuivering in beeld te brengen.

Voorspelling van het gedrag en toxiciteit

De meetresultaten en/of onderliggende data worden gebruikt om deze – afhankelijk van de beschikbaarheid – te vergelijken met emissieschattingen en voor het verder ontwikkelen van voorspellingsmodellen omtrent het gedrag van ZZS in de bodem en zuivering en van de toxiciteit. Ook resulteert het project in een methode waarmee automatisch essentiële gegevens over reactiepaden voor de modelvoorspellingen uit de wetenschappelijke en grijze literatuur worden gehaald.