AquaNL dag 1: Lachgas, legionella en nature‑based oplossingen

Lachgasemissies in afvalwaterzuiveringen – Kees Roest

Ik mocht presenteren over lachgasemissies uit afvalwaterzuiveringen. Dit is een best specifiek onderwerp, maar de opkomst liet wel zien dat het best een hot topic is. Lachgas (N₂O) is een sterk broeikasgas (273 keer sterker dan CO2) en door het gebruik van steeds meer duurzame energie worden de directe emissies nog zichtbaarder. Momenteel wordt er veel gemonitord, maar uiteindelijk willen we de lachgasemissies natuurlijk beperken. Daarvoor hebben we inzicht nodig in de processen. Met biokinetische modellen is dat nog niet ideaal. AI-modellen laten indrukwekkende resultaten zien met het voorspellen van lachgasemissies op de korte termijn. Bij KWR werken we aan hybride modellen, waarbij de biokinetische en AI-modellering wordt gecombineerd. Daarmee kunnen we bijdragen aan de processturing en het beperken van lachgasemissies. In een aankomend TKI Watertechnologie project gaan we dat verder uitwerken. Daarin is er ook aandacht voor destructietechnieken van afgevangen gasstromen met  N₂O uit bijvoorbeeld side-stream processen. Geïnteresseerden kunnen zich nog snel melden om aan te sluiten.  

Kees Roest gaf een presentatie over ‘Geavanceerde monitoring, modellering en procesoptimalisatie voor het beheer van N2O-emissies in rioolwaterzuiveringsinstallaties’

Een beetje natuur in de techwereld – Maria Lousada Ferreira

Naar AquaNL gaan geeft me altijd een mix van opwinding en zenuwen. Het doel is om te praten, te delen, te netwerken, te laten zien wat je hebt gedaan en van plan bent te doen. Niet een verschil met een wetenschappelijke conferentie, zou je denken. Maar het is anders. Het is een professionele wereld, vol pompen, leidingen, machines, met een kleiner gedeelte dat is gereserveerd voor advies- en kennisinstituten. Het is een mannenwereld; er lopen maar heel weinig vrouwen rond. Voor de KWR-stand stond een demonstratierobot voor onderwaterinspecties in een watertank. Ik voelde me precies zoals die robot, volledig ondergedompeld in de Benelux-waterwereld. Mijn best aan het doen om alleen Nederlands te spreken. En alsof dit allemaal nog niet spannend genoeg was, sprak ik deze keer over nature-based-systems (NBS) voor concentraatbeheer. Ik had een beetje de natuur in de wereld van technologie gebracht. Wat kan er misgaan? 

Een leeg theater wachtte op me toen ik mijn presentatie wilde uploaden, een paar minuten voor de start. Er was één persoon die met zijn telefoon aan het friemelen was. Hij vertrok toen hij doorhad dat ik op het punt stond te beginnen. Mijn presentatie was om 12.30 uur, gevaarlijk dicht bij de lunchpauze. 

Maar toen kwamen er KWR-collega’s (huidige en voormalige) langs, een paar mensen zaten achterin. Ik vroeg ze dichterbij te gaan zitten (wat ze vriendelijk deden) en begon. Ik vertelde hen dat KWR steeds meer projecten doet met nature-based, dat onze aandeelhouders (de drinkwaterbedrijven uit Nederland en één uit België) ons vragen om oplossingen te onderzoeken die niet alleen technische, sociale en milieuvriendelijke voordelen hebben, maar ook potentieel positieve effecten op biodiversiteit. Dat reserve-osmose (RO) concentraat uit afvalwater wordt al behandeld met NBS. Dat bedrijven zoals Holland Sensor geïnteresseerd zijn in het ontwikkelen van sensoren die ook NBS kunnen monitoren. Dat we hebben een TKI-water projectvoorstel geschreven waarbij drinkwaterconcentraat (geconcentreerd) wordt behandeld met constructed wetlands, ondersteund door PWN, Dunea en Holland Sensor.  

De volgende keer dat ik mijn ogen op het publiek richtte, was de zaal halfvol. Er kwamen een paar vragen, er volgden mooie gesprekken en de ppt werd genoemd in een post van Blueprofs. Ik was tevreden. 

Wat ik me op de terugweg naar huis realiseerde, is dat mijn gedachten in het Nederlands waren. Waarschijnlijk niet de eerste keer, na 20 jaar in Nederland, maar zeker de eerste keer dat ik het besefte. De voordelen van onderdompeling! 

Maria Lousada Ferreira gaf haar presentatie over ‘Matire-based concentraat management’

Legionella blijft om aandacht vragen – Frank Oesterholt

Op dinsdag waren er twee presentaties vanuit KWR met het onderwerp Legionella. En dat dit onderwerp actueel is, bleek wel over de belangstelling tijdens beide presentaties. Het was lekker druk in theater 2! Ik begon mijn presentatie met het statement dat Legionella om serieuze aandacht blijft vragen, ook in leidingwaterinstallaties. Ik maakte wel duidelijk dat de focus zich meer zou moeten richten op koelwatersystemen en afvalwaterzuiveringsinstallaties. Mijn presentatie was gekoppeld aan een heruitgave van vier artikelen uit het tijdschrift E&W Instalatietechniek uit 2025 over het onderwerp Legionella. Dit Legionelladossier wordt namens de redactie van E&W en KWR gratis ter beschikking gesteld aan alle geïnteresseerden in het onderwerp. Helaas werkte de QR-code in de presentatie niet, maar gelukkig is het gewoon makkelijk te vinden op onze website of via deze link.   

De tweede legionellapresentie ging over een lopend TKI-onderzoek gericht op betrouwbare detectie en beheersing van Legionella pneumophila in afvalwater.  Nikki van Bel van KWR introduceerde het onderzoek waarin samen met de partners gekeken is naar alternatieve, snellere detectiemethoden voor Legionella in de lastige afvalwatermatrix. Ik chetste kort de achtergrond van de legionellaproblematiek die is gekoppeld aan bepaalde type zuiveringen of zuiveringsprocessen met warm voedselrijk afvalwater. Jordi Moreno van CEW ten slotte ging wat dieper in op de onderzoeksaanpak en benadrukte dat naast de detectiemethoden in het onderzoek ook wordt gekeken naar legionellabeheer in AWZI’s onder andere met “predictive modeling” uitgaande van bestaande data.  Het idee daarbij is dat je met goed voorspellende modellen realtime controles kunt implementeren om potentiële risicosituaties te vermijden. Het onderzoek wordt dit jaar afgerond.

Frank Oesterholt gaf een presentatie over ‘Legionella blijft om serieuze aandacht vragen’

Nikki bel sprak samen met Jordi Moreno over ‘Betrouwbare detectie en beheersing van Legionella pneumophila in afvalwater’