project

Inzichten ontwikkelen over de toekomstige impact van trends op Nederlandse waterbedrijven

Bedrijfstakonderzoek-impactstudies

Expert(s):
dr.ir. Andrew Segrave, Henk-Jan van Alphen MSc, ir. Jos Frijns

  • Startdatum
    01 jan 2012
  • Einddatum
    31 dec 2017
  • Opdrachtgever
    Bedrijfstakonderzoek
  • samenwerkingspartner(s)

Het doel van een impactstudie is om samen met specialisten van waterbedrijven en deskundigen van buiten de sector strategische inzichten te ontwikkelen over de toekomstige impact van trends op Nederlandse waterbedrijven. Impactstudies zijn een specifieke vorm van verkennend onderzoek die is gericht op het ontwikkelen van een specifieker, dieper inzicht in de mogelijke consequenties, kansen en bedreigingen van een bepaalde trend of ontwikkeling die is gesignaleerd in het ‘ogen en oren’-project.

Om deze kennis te ontwikkelen, verrichten toekomstverkenners van KWR bureauonderzoek en interviewen zij deskundigen (1) van buiten de watersector ter versterking van het bureauonderzoek naar de opkomende trend en (2) van binnen de watersector ter verbetering van het inzicht in de mogelijke impact. De resultaten van dit onderzoek worden uitgewisseld via diverse communicatiemedia, waaronder een minisymposium.

Kennisuitwisseling

Om de strategische inzichten van impactstudies te communiceren met beslissers en agendasetters van waterbedrijven, wordt speciale aandacht geschonken aan verschillende vormen van communicatie. Daarom zijn de resultaten van de BTO-impactstudies in drie delen vastgelegd en via het intranet aan de BTO-leden gepresenteerd:

  • Alert: Op basis van de waargenomen trends en ontwikkelingen en een systeemanalyse wordt een korte animatie gemaakt waarin de trend wordt toegelicht, met inbegrip van de mogelijke kansen en bedreigingen voor waterorganisaties en aangevuld met opties voor responsstrategieën.
  • Analyse: De resultaten van het bureauonderzoek en de interviews met deskundigen worden vastgelegd in een impactmatrix waarin mogelijke gevolgen van de trend voor waterbedrijven systematisch worden gepresenteerd, gezien de onzekerheid in de externe systemen en de verschillende strategische vragen waarmee de waterbedrijven de komende vijf jaar zullen worden geconfronteerd. Deze analyse vormt de wetenschappelijke basis voor het alert en het advies.
  • Advies: De theoretische opties voor responsstrategieën worden voor de waterbedrijven samengevat in een presentatie, waardoor ze binnen de organisatie gemakkelijker kunnen worden gedeeld.

Naast deze (online)communicatiemedia wordt kennis over elke impactstudie uitgewisseld via een minisymposium.

Systeemanalyse

Elke Bedrijfstakonderzoek-impactstudie omvat een systeemanalyse van een specifieke trend. De systeemgrenzen worden gedefinieerd op basis van de invloedssfeer van het waterbedrijf:

  • het ‘interne systeem’ is het domein waarover de waterbedrijven financiële, politieke, culturele of fysieke controle uitoefenen;
  • het ‘externe systeem’ is het domein waarop de waterbedrijven geen enkele invloed hebben;
  • het gebied tussen het externe en het interne systeem wordt de ‘transactionele ruimte’ genoemd. Deze bestaat uit alle aspecten waarover een waterbedrijf geen directe controle heeft, maar waarop het wel invloed kan uitoefenen (bijvoorbeeld door te lobbyen bij andere actoren).

Voor het externe systeem maken toekomstverkenners gebruik van bureauonderzoek en interviews met deskundigen om een overzicht van de belangrijkste onzekerheden te creëren. Deze onzekerheden worden gecombineerd in de analysestap (met behulp van een morfologische veldanalyse) om mogelijke toekomstscenario’s te genereren. Het interne systeem wordt beschreven in de vorm van strategische dilemma’s voor de waterbedrijven. Het interne en het externe systeem worden vervolgens gecombineerd in een matrix, zodat voor elk contextscenario een positie op elk van de strategische dilemma’s kan worden gekozen en toegelicht. Dit maakt het mogelijk om nieuwe kansen en bedreigingen te identificeren en om de robuustheid van mogelijke strategische plannen te toetsen.