project

Ontwikkeling van een stoffendatabase

Expert(s):
dr. Joep van den Broeke, dr.ir. Dirk Vries, dr.ir. Tessa Pronk

  • Startdatum
    01 mei 2019
  • Einddatum
    31 mei 2019
  • Opdrachtgever
    Bedrijfstakonderzoek
  • samenwerkingspartner(s)
    Laboratoriummanagers-overleg (LMO), Aqualab Zuid, Waterlaboratorium Noord en Het Waterlaboratorium

Voor drinkwaterbedrijven, de drinkwaterlaboratoria en onderzoekers bij KWR wordt een databank ontwikkeld die informatie ontsluit over relevante stoffen (zoals stofeigenschappen, het voorkomen van bekende en onbekende stoffen, normen, zuiveringsefficiëntie). Met de databank wordt op efficiënte wijze inzicht verkregen over de herkomst, risico’s, het voorkomen en het gedrag van stoffen in het aquatisch milieu en de zuivering. De databank is een middel om samenwerking, data- en kennisuitwisseling tussen de drinkwaterbedrijven, drinkwaterlaboratoria, toezichthouders en kennisinstituten te bevorderen.

Stoffeninformatie gefragmenteerd

In de Europese unie zijn er meer dan 100.000 registreerde chemicaliën. Een deel van deze stoffen en hun afbraakproducten kunnen nu of in de toekomst terecht komen in het aquatisch milieu, bijvoorbeeld door ineffectieve (afval)waterzuiveringen, lozingen en afspoeling van landbouwgrond. Om deze redenen is informatie afkomstig van monitoring, screening, risicobeoordelingen en zuivering van groot belang om te kunnen prioriteren en adequate maatregelen te kunnen treffen.

Op dit moment zijn de data over relevante stoffen die van belang zijn voor de verschillende partijen gefragmenteerd opgeslagen. Omdat data alleen via aparte datasilo’s toegankelijk zijn, kunnen kennis en metingen niet op eenvoudige wijze gebundeld opgevraagd worden. Het verzamelen en op orde brengen van data vraagt om deze reden veel tijd en is kostbaar. Daarnaast speelt het aspect van eigenaarschap en bedrijfsgevoelige informatie. Deze redenen hebben tot de wens geleid om een databank te ontwikkelen om informatie over stoffen te kunnen delen en ontsluiten.

Vaststellen functionaliteiten van een databank

De eerste stap is het gezamenlijk inventariseren en definiëren van functionaliteiten en eisen voor een (eerste) basis van de database. Daarnaast wordt een specifieke gebruikstoepassing (use-case) gedefinieerd op basis waarmee met minimale initiële data, de inhoud van de database wordt vastgesteld. Deze gebruikstoepassing zal gerelateerd zijn aan de zuivering. In een software-ontwikkelplan worden uitgangspunten en randvoorwaarden voor structurele ontwikkeling, data-uitwisseling, beheer en financieringsmogelijkheden van de databank uiteengezet. Met de definitie van eisen en eerste ontwerp, wordt een databank ontwikkeld. In eerste instantie zal de databank gevoed worden met een beperkte set aan stoffen, hun eigenschappen, zuiveringscondities en meetgegevens voor en na zuiveringsprocesstappen.

Demonstratie van een proof-of-concept databank

De ontwikkelde databank zal dienen als een proof-of-concept die gevuld is met een geselecteerde set aan stofgegevens. Het project wordt afgesloten met een workshop, waarbij drinkwaterlaboratoria en andere partijen kunnen besluiten om aan te sluiten bij het initiatief om de databank verder te vullen en verrijken met andere, stoffen-gerelateerde gegevens.