project

Klanten van Dunea doen mee aan een wetenschappelijke studie naar loden waterleidingen

Citizen Science en Lood

Expert(s):
drs. Nellie Slaats, Stijn Brouwer MA MSc PhD

  • Startdatum
    01 jan 2017
  • Einddatum
    31 dec 2017
  • Opdrachtgever
    Bedrijfstakonderzoek
  • samenwerkingspartner(s)
    Dunea

In dit innovatieve onderzoek van KWR en waterbedrijf Dunea doen klanten van een waterbedrijf voor het eerst in de rol van onderzoeker mee aan een wetenschappelijke studie naar loden waterleidingen. Dunea wil de laatste loden waterleidingen in hun voorzieningsgebied opsporen en betrekt daarbij de inwoners van Den Haag. Naast kennis over de aanwezigheid van lood geeft dit onderzoek inzichten over de sociaalwetenschappelijke waarde en betekenis van burgerwetenschap, ofwel citizen science.

Aanleiding

Woningen die gebouwd zijn voor 1960 hebben soms nog loden waterleidingen. In enkele gevallen omdat de aanvoerleiding van de straat naar het huis nog deels van lood is, meestal omdat loden waterleidingen in huis nog niet zijn vervangen. Loden waterleidingen geven vaker storingen en lekkages en er kunnen lage concentraties lood in het water terechtkomen. Waterbedrijf Dunea wil dan ook de laatste restjes lood in hun leidingnet opruimen en tegelijkertijd huiseigenaren bewust maken van lood in huis, zodat ook daar de benodigde maatregelen worden getroffen.
Het onderzoek ‘Citizen Science en Lood’ helpt Dunea en de inwoners van Den Haag bij het in kaart brengen van adressen waar zich mogelijk nog loden waterleidingen bevinden. Daarnaast doen Dunea en KWR met dit onderzoek meer ervaring op met projecten waarin professionals samen met klanten onderzoek uitvoeren. Citizen science wordt in vele domeinen al veelvuldig toegepast, maar in onderzoek naar drinkwater is er nog relatief weinig ervaring mee.

Van zelfschouw, monstername tot zelfstandig testen

Samen met de burger-wateronderzoekers doen KWR en Dunea in dit project onderzoek naar (i) de aanwezigheid van loden waterleidingen, en (ii) de effectiviteit en betekenis van verschillende innovatieve methoden om deze leidingen op te sporen.

In twee meetronden – één in het voorjaar en één in het najaar – ontvangen in het totaal ruim 500 geselecteerde adressen een uitnodiging om deel te nemen aan het onderzoek, waarbij er drie varianten zijn;.

  • Variant I: De klant maakt foto’s van de watermeteropstelling en drinkwaterleidingen, en beantwoordt online een paar vragen (zelfschouw).
  • Variant II: De klant doet de zelfschouw uit variant I én neemt op basis van een instructie twee watermonsters van het kraanwater in huis, waarna in het laboratorium de loodconcentratie wordt vastgesteld.
  • Variant III: De klant doet de zelfschouw (variant 1), neemt monsters die opgestuurd worden naar het lab (variant 2) én test zelf ook nog de mogelijke aanwezigheid van lood met twee indicatiestrips.

In alle drie de varianten vragen we de deelnemers ook naar hun motivatie, ervaringen en beleving.
Een loting bepaalt de verdeling van de geselecteerde huishoudens binnen de drie varianten.

Communicatie en privacy

Een integraal onderdeel van het project is een transparante terugkoppeling van de verzamelde data. Hiertoe zullen alle deelnemers via e-mail op de hoogte worden gehouden. Om de privacy van deelnemende huishoudens te beschermen zal deze terugkoppeling nooit informatie over individuele adressen bevatten. Afhankelijk van de animo zal het project worden afgesloten met een bijeenkomst voor deelnemers, onderzoekers van KWR en professionals van Dunea.

Instructies voor deelnemers

Bent u een deelnemer aan dit onderzoek? U ontvangt dan bij de uitnodiging of het meetpakket een uitgebreide instructie voor de zelfschouw, monstername, en/of gebruik van de indicatiestrip.


Instructievideo 1 – Het nemen van watermonsters


Instructievideo 2 – het gebruik van indicatiestrips

Heeft u als deelnemer een vraag? Neem dan contact op met Dunea via onderzoeklood@dunea.nl.