project

Opportunistische ziekteverwekkende micro-organismen in drinkwater

Expert(s):
dr. Paul van der Wielen, ir. Bart Wullings

  • Startdatum
    01 jan 2011
  • Einddatum
    31 dec 2013
  • samenwerkingspartner(s)

Door de verwachte klimaatverandering is het waarschijnlijk dat in de toekomst, door opwarming van de aarde, de temperatuur van het oppervlaktewater, distributiesysteem en leidingwaterinstallaties zal stijgen. Opportunistische ziekteverwekkende micro-organismen, die in staat zijn in drinkwater te groeien, zijn vaak geadapteerd aan hogere temperaturen. Bij toenemende temperaturen zullen deze organismen daardoor mogelijk vaker deel uitmaken van de microbiële populaties in drinkwater gerelateerde milieus.

Op grond van een eerder BTO-project zijn kwantitatieve PCR-methoden ontwikkeld voor specifieke detectie van opportunistische ziekteverwekkende micro-organismen die in Nederland een mogelijk gezondheidsrisico vormen. Dit betreft schimmels (Aspergillus fumigatus) en micobacteriën (Micobacterium avium, Pseudomonas aeruginosa, Stenotrophomonas maltophilia en Acanthamoeba spp.).

Het doel van dit project is te achterhalen of de genoemde opportunistische ziekteverwekkende micro-organismen voorkomen in het gedistribueerde drinkwater en of het seizoen (winter versus zomer) een invloed heeft op de aantallen.

Bemonstering drinkwater op ongeveer tien locaties

In 2010 hebben we in de winter en zomer het drinkwater bemonsterd op ongeveer tien locaties in het distributiesysteem van Leeuwarden, Breda, Almere, ps Scheveningen, ps Kralingen, ps Berenplaat, ps Weesperkarpsel en ps Andijk. In de zomer vond ook bemonstering van het reinwater van de desbetreffende pompstations plaats. De meeste drinkwatermonsters waren afkomstig van het distributiesysteem; de drinkwatermonsters van ps Kralingen en ps Berenplaat waren in de zomer afkomstig uit de binneninstallatie van gebouwen.

Drinkwatermonsters werden geanalyseerd op temperatuur, het koloniegetal bij 22 ⁰C en 37 ⁰C, kolonievormende eenheden van Legionella, P. aeruginosa en Aeromonas bij 30 ⁰C en 37 ⁰C, ATP, celaantallen en het aantal genkopieën van schimmels, A. fumigatus, mycobacteriën, M. avium, P. aeruginosa, S. maltophilia, Acanthamoeba spp. en Legionella pneumophila.

Schimmels en mycobacteriën: algemeen in Nederlands drinkwater

Op grond van de resultaten concluderen we dat schimmels en mycobacteriën algemeen voorkomen in het Nederlandse drinkwater en in staat zijn zich te vermeerderen in distributiesystemen en binneninstallaties. Drinkwatertemperaturen tussen de 5 en 22⁰C hebben geen invloed op de aantallen schimmels en mycobacteriën in gedistribueerd drinkwater. P. aeruginosa, S. maltophilia en A. fumigatus komen sporadisch voor in drinkwater en lijken in staat zich te vermeerderen in distributiesystemen en/of binneninstallaties. Drinkwatertemperaturen rond de 20⁰C resulteerden in hogere aantallen S. maltophilia en A. fumigatus dan drinkwatertemperaturen rond de 7⁰C. Onduidelijk blijft vooralsnog of de stammen van schimmels, mycobacteriën, P. aeruginosa, S. maltophilia en A. fumigatus in drinkwater ook daadwerkelijk ziekteverwekkend zijn voor de mens.