Special Legionella en lage temperatuur warmtapwatersystemen verschenen

In de Special Legionella komen onder meer Frank Oesterholt, Andreas Moerman en Paul van der Wielen (KWR) aan het woord. Het derde artikel bevat een gesprek met Eric van der Blom (Techniek Nederland), Moerman en Oesterholt over legionellabeheer in de context van lage‑temperatuur tapwater. Het vierde is een interview met Alvin Bartels (RIVM) en Oesterholt over de werking en toepassing van beheerstechnieken. Frank Oesterholt geeft op dinsdag 17 maart 2026 tijdens de vakbeurs Aqua Nederland in Gorinchem
een presentatie over het onderwerp met als titel “Legionella blijft om serieuze aandacht vragen”.

Klik op de afbeelding om naar de Special te gaan.

Drinkwaterveiligheid

De energietransitie brengt nieuwe uitdagingen met zich mee voor warmtapwatersystemen. Lagere warm watertemperaturen kunnen leiden tot energiebesparing, maar stellen ook strengere eisen aan drinkwaterveiligheid. Onderzoekers van KWR werken daarom aan oplossingen die duurzame warmtapwatersystemen combineren met microbiologisch veilig leidingwater.

Energietransitie vraagt om nieuwe kennis

Warm tapwater is verantwoordelijk voor ongeveer 80% van het energiegebruik in de waterketen. Binnen de energietransitie krijgen duurzame warmtepompen en lagetemperatuur warmtenetten steeds meer een prominente plaats. Echter, omdat deze systemen vanuit rendementsoogpunt altijd streven naar zo laag mogelijke temperaturen, brengen ze ook potentiële risico’s met zich mee: legionellabacteriën gedijen immers juist goed bij gematigde warmtaptemperaturen.

KWR onderzoekt of en hoe duurzame warmtenetten, afleversets, boilervaten en doorstroomsystemen veilig kunnen worden toegepast ook met een lagere warmtapwatertemperatuur. Dat gebeurt via praktijkopstellingen en pilots, laboratoriumonderzoek, digitale modellen en risicoanalyses en samenwerking met partners zoals leveranciers van fysische beheerstechnieken en collega onderzoeksinstituten.

Minder ziekmakende soorten Legionella

Uit onderzoek blijkt overigens dat niet alle legionellasoorten even gevaarlijk zijn. Waar Legionella pneumophila verantwoordelijk is voor het merendeel van de ziektegevallen, komen in drinkwater vooral minder ziekmakende soorten zoals Legionella anisa voor. Deze inzichten helpen om regelgeving doelgerichter en effectiever te maken. Tegelijkertijd blijft één conclusie overeind staan: uiteindelijk blijft een temperatuur van 60°C bij het warmtapwatertoestel en 55°C aan het tappunt de meest robuuste barrière tegen legionellagroei.

Diverse beheerstechnieken

In het vierde artikel in de reeks bespreken Alvin Bartels (RIVM) en Frank Oesterholt de werking, toepasbaarheid en beperkingen van beheerstechnieken zoals thermisch beheer, UF en UV‑systemen, koper/zilver‑ionisatie en chemische methoden. Ze geven aan dat die laatste methoden alleen in uiterste noodzaak moeten worden toegepast als alle andere opties falen en dan alleen in door de wet aangewezen zogenaamde prioritaire installaties. Fysische technieken zoals UV en UF zijn daarentegen veel breder toepasbaar omdat ze de drinkwaterkwaliteit ongemoeid laten. Deze technieken kunnen mogelijk een belangrijke rol spelen als slimme oplossing bij het veilig verlagen van de warmtapwatertemperatuur.

Bundel nu beschikbaar

De volledige artikelenreeks is nu gebundeld in een digitale uitgave van vakblad E&W Installatietechniek in samenwerking met KWR. De artikelen in deze bundel:

1. Legionella blijft om serieuze aandacht vragen
2. Legionellapreventie vraagt om op peil houden aanvoertemperatuur
3. Focus op gevaarlijkste legionellabacterie en slimmer beheer
4. Legionellabeheer: thermisch, fysisch of chemisch?