project

Energietransitie en Drinkwater fase 2: kennis en handelingsperspectief voor een ‘drinkwaterproof’ energietransitie

De energietransitie zal op verschillende manieren impact hebben op de bedrijfsvoering van drinkwaterbedrijven. In de tweede fase van het onderzoek naar de energietransitie en drinkwater ontwikkelt KWR de nodige kennis om bij verschillende overheden met kennis van zaken om tafel te kunnen. Hiermee levert KWR een ‘gereedschapskist’ waarmee de waterbedrijven kunnen meewerken aan een ‘drinkwaterproof’ energietransitie.

De energietransitie wordt grotendeels gedreven door het klimaatakkoord. Om maatregelen uit het Klimaatakkoord te realiseren werken 30 energieregio’s aan een Regionale Energie Strategie: de RES. Elke regio onderzoekt waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen. Halverwege 2021 leverden de regio’s de eerste versie van de RES aan.

Gemeenten zijn volgens het Klimaatakkoord de regisseurs van de warmtetransitie voor de gebouwde omgeving. Samen met vastgoedeigenaren, bewoners, netbeheerders en medeoverheden moeten zij eind 2021 een transitievisie warmte klaar hebben. Daarin staan voorstellen voor duurzaam aardgasvrij verwarmen en koken. De Transitievisie Warmte geeft richting in de aanpak, met onder andere een wijk-voor-wijkstappenplan.

De energietransitie zal op verschillende manieren impact hebben op de bedrijfsvoering van drinkwaterbedrijven. In het kader van een voorgaand onderzoek is een verkenning uitgevoerd van de impact van de energietransitie op de drinkwaterinfrastructuur. De drinkwaterbedrijven bemerkten dat zij naar aanleiding van dat onderzoek behoefte hadden aan aanvullend onderzoek naar de interacties tussen de energietransitie en drinkwater.

Fase 1 van het onderzoek (afgerond): Overzicht, impact en kennishiaten

Gedurende fase 1 van het onderzoek werd een tweetal workshops over energietransitie en drinkwater georganiseerd door KWR. In de eerste workshop presenteerde KWR de opbrengsten van hun onderzoeksprojecten en de aanbevelingen die volgen uit het Beleidsonderbouwend Onderzoek naar energietransitie. Bovendien worden kennishiaten opgehaald en geprioriteerd. In de tweede workshop komen de waterbedrijven aan het woord en lichten zij elkaar in over hoe zij omgaan met de energietransitie. De presentaties die hiervoor zijn gebruikt werden allemaal beschikbaar gesteld via BTONet. Op basis van de workshops werkt het projectteam in februari 2021 het projectplan  uit voor de tweede fase van het thema-overkoepelende project.

Gereedschapskist voor een drinkwaterproof energietransitie

Voor de drinkwaterbedrijven is het van belang om de maatschappelijke waarde van drinkwater binnen de context van de transitie vroeg genoeg onder de aandacht te brengen bij de gemeenten en RES-regio’s. Vanuit de  drinkwatersector is voor deze fase behoefte aan (1) overzicht over het proces en de omvang van de transitie, en (2) tools en inzichten om het belang van drinkwater en mogelijke kansen op een toegankelijke wijze duidelijk te maken richting regiehouders/ ambtenaren en andere partijen, zoals netbeheerders en beheerders van warmtenetten. Op dit moment is de aard van een Transitievisie Warmte nog globaal, maar al wel richting gevend. De verdere keuzes worden gemaakt bij het opstellen van wijkuitvoeringsplannen, die vanaf nu worden opgesteld, waarbij drinkwaterbedrijven kunnen aanhaken voor inbreng van hun kennis en kunde. Dit vraagt om een proactieve houding, inzicht in de lopende besluitvormingsprocessen en zicht op de inhoudelijke aspecten van de mogelijke interactie tussen de energietransitie en drinkwaterbedrijven.

In fase 2 van dit project zal KWR op korte termijn kennis ontwikkelen die nodig is om bij verschillende overheden aan tafel met kennis van zaken noodzakelijke alternatieven te kunnen aandragen als geplande oplossingen voor de energietransitie tot problemen in de drinkwatervoorziening kunnen leiden.

Op langere termijn beoogt KWR kennisopbouw over de impact van de transitie intern in de watersector en tegelijkertijd sectorbrede communicatie van het belang van schoon en veilig drinkwater in de transitie extern te onderbouwen met technische argumentatie en door bij te dragen aan het praktische proces van de transitie. De resultaten stelt KWR ter beschikking als een “gereedschapskist” waarmee de waterbedrijven kunnen meewerken aan een ‘drinkwaterproof’ energietransitie.