CHILL – Cooling and Heating Integrated Low Temperature Logistics

Projectomschrijving

Het CHILL-project richt zich op de ontwikkeling van publieke zeer lage temperatuur warmte-koudenetten (hierna kortweg ‘ZLT-netten’) als een gestandaardiseerde, betaalbare en toekomstbestendige oplossing voor verduurzaming van de gebouwde omgeving. TNO heeft KWR gevraagd deel te nemen aan dit consortium, samen met enkele drinkwaterbedrijven. De deelname van KWR en de drinkwaterbedrijven Brabant Water, Waternet en Dunea (Warmte en Koude) is erop gericht om kennis uit de drinkwatersector te delen in het consortium en zelf kennis op te doen over ZLT-netten en de mogelijke rol als technische dienstverlener voor deze publieke infrastructuur inhoudelijk te verkennen.

Belang en doel

Om de klimaatdoelen voor de gebouwde omgeving te halen zijn collectieve systemen voor levering van warmte én koude van groot belang. De huidige politieke en technologische ontwikkelingen maken dat de ontwikkeling van conventionele warmtenetten in een impasse is beland. Publieke warmte-infrabedrijven en de ‘vierde verduurzamingsroute’ – waarbij warmte én koude geleverd wordt met een ZLT-warmte-koudenet – leiden tot een nieuw speelveld, nieuwe vragen en een beroep op de drinkwatersector. Bijkomend heeft de drinkwatersector vanuit de primaire taak van drinkwaterlevering belang bij deze ZLT-netten om ongewenste opwarming van de ondergrond tegen te gaan.

Zoals eerder verkend door KWR zijn drinkwaternetten en ZLT-warmtenetten technisch gezien op verschillende manieren vergelijkbaar. De verduurzaming van de gebouwde omgeving is een grote opgave en huidige oplossingen (individueel of collectief) zijn onvoldoende om de klimaatdoelen te halen. Een veelbelovende oplossing is het gebruik van ZLT-netten, die warmte-koude-infra combineren met individuele warmtepompen. Deze netten bieden voordelen, zoals lagere warmteverliezen, koeling, eenvoudiger aanleg met onder meer flexibele leidingen, relatief weinig ruimtevraag in de ondergrond, minder afhankelijkheid van centrale bronnen en betere integratie van lokale energiebronnen. Ook hebben ZLT-netten door de lage temperatuur geen negatieve invloed op de drinkwaterkwaliteit. De netten zijn toekomstbestendig, doordat ze zowel verwarming als koeling ondersteunen, minder afhankelijk zijn van centrale (fossiele) restwarmtebronnen, en beter kunnen inspelen op de aankomende elektrificatie van de gebouwde omgeving. Doordat de netinvesteringskosten lager zijn, en het systeem niet van meet af aan op de maximale deelname gedimensioneerd hoeft te worden, is er meer vrijheid om voor bewoners en bronnen om op een eigen moment aan te sluiten. Dit kan de acceptatie van dit type warmtenetten verhogen en de warmtetransitie versnellen.

Opbrengsten

Het CHILL-project ontwikkelt methodieken voor het ontwikkelen van uitvoeringsplannen en efficiënte en duurzame implementatie van ZLT-netten. Daarnaast worden er innovaties ontwikkeld voor systeemcomponenten om kostenverlaging en efficiencyverbetering te realiseren. Aan het eind van dit project is een integrale aanpak voor de implementatie van ZLT-netten als een gestandaardiseerde, betaalbare, veilige, en toekomstbestendige oplossing voor verduurzaming van de gebouwde omgeving voor wijken in heel Nederland ontwikkeld. Ook is de aanpak gevalideerd in praktijkcases en beschikbaar gemaakt.

Dit project is onderdeel van het onderzoeksprogramma WiCE (Water in de Circulaire Economie). WiCE brengt waterbedrijven, KWR en partners samen om duurzame oplossingen te ontwikkelen voor water, grondstoffen en energie. Het programma onderzoekt systemen, transities en waarden om bij te dragen aan een veerkrachtige, circulaire samenleving.