ANCHOR: zicht op de impact van waterhergebruik in duurzame woningen

In het Europese ANCHOR-project onderzoeken diverse (kennis)organisaties de toepassing van waterhergebruik in de bebouwde omgeving vanuit technisch, sociaal, bestuurlijk en economisch perspectief. Het doel is om inzicht te krijgen in de impact van waterhergebruik en handvatten te bieden voor de toepassing ervan. KWR richt zich binnen dit project op kennisvragen rond de kwestie dat waterhergebruik op wijkniveau niet alleen de inzet van nieuwe technieken vraagt, maar ook van invloed is op bestuurlijke en sociaal-economische aspecten. Superlocal is een demo-site, een circulaire gebiedsontwikkeling in Kerkrade met de ambitie om de materialen en kwaliteiten van twee leegstaande hoogbouwflats te hergebruiken voor de bouw van 130 duurzame woningen. Onderdeel van dit project is de realisatie van een gesloten waterkringloop voor de bewoners.

Meer dan alleen water

Het ANCHOR-symposium werd geopend door Arnold Jansen, lid van het dagelijks bestuur van Waterschap Limburg. Hij sprak zijn trots uit over wat er bij Superlocal is bereikt en riep de deelnemers op om kennis te delen, de resultaten kritisch te bekijken en een open dialoog aan te gaan. Daarna deelden Ad de Man van Waterschap Limburg en Geraldine Minten van WML bijna tien jaar aan Superlocal-ervaringen. ” Superlocal gaat over meer dan alleen water; het is een wijk waar het welzijn van mens en maatschappij centraal staat.”

“Is regenwater gezond?”

Dat water een belangrijke rol speelt, werd geïllustreerd door een intermezzo van Roberta Hofman van KWR Water Research. Zij beantwoordde de vraag: Is regenwater gezond? Niet zonder behandeling, zo bleek, mede door de verrassende aanwezigheid van medicijnresten in de geanalyseerde monsters.

Motivatie voor nieuwe technologieën

Geraldine Minten sloot af met de lessen die zijn geleerd bij Superlocal. Ten eerste: neem de tijd voor dit soort projecten—vijf tot tien jaar van idee tot realisatie is niet ongebruikelijk. Ten tweede: zorg voor de juiste competenties in het team en de motivatie om met nieuwe technologieën te werken. Kennisdeling en kennisopbouw met technologieleveranciers is essentieel. Tot slot: bewoners zijn positief over de nieuwe technologieën, wat energie geeft. Betrek hen bij het experiment—zij zijn de echte ambassadeurs van het project.

Brongescheiden systemen

Na de presentaties volgde een paneldiscussie, gericht op het uitwisselen van ervaringen tussen nieuwe en lopende initiatieven. Hamse Kjerstadius (waterbedrijf NSVA – project Oceanhamnen in Helsingborg Zweden), Peter De Smet (DuCoop, duurzaamheidsdiensten voor de pilot De Nieuwe Dokken), Ad de Man (Waterschap Limburg) en Sybren Gerbens (Wetterskip Fryslân) spraken onder leiding van Henk-Jan van Alphen (KWR) over hun ervaringen met brongescheiden systemen. De discussie ging eerst in op de belangrijkste motivaties voor het toepassen van bronscheiding. Het besparen van drinkwater en het terugwinnen van grondstoffen werden genoemd als onderdeel van het bredere doel om klimaatneutraal te worden. In het project De Nieuwe Dokken, een duurzaam woonproject in Gent en tevens een pilotlocatie voor ANCHOR, speelde ook energiebesparing en -productie een belangrijke rol.

Showcases

Een grote uitdaging bij het starten van een nieuw initiatief is om iedereen aan boord te houden. Hamse Kjerstadius gaf aan dat in de beginfase van Oceanhamnen veel gesprekken zijn gevoerd en dat de voorbereiding twee jaar duurde. “Het is belangrijk om mensen betrokken te houden tussen idee, besluit en uitvoering.” DuCoop organiseerde betrokkenheid door partijen te laten investeren in de coöperatie. Maar wie er ook betrokken is, zorg voor showcases en goede communicatie—twee keer zoveel als je aanvankelijk denkt, zo was de conclusie.

Samenwerking

Het driejarige ANCHOR-project werd in 2023 toegekend binnen de INTERREG-regeling van de EU. Het Europese project is een samenwerking tussen KWR, Waternet en partners uit Vlaanderen, Duitsland en Zweden. ANCHOR wordt medegefinancierd vanuit WiCE, het collectieve onderzoeksprogramma van de drinkwaterbedrijven op het snijvlak van water, energie, grondstoffen en omgeving.