Strategie

“Binnen KWR hebben we ons in 2025 volop ingezet om de maatschappelijke uitdagingen die voor ons liggen slagvaardig en effectief op te pakken”

– Mariëlle van der Zouwen, CEO

Voorwoord

Europese Waterweerbaarheid en producentenverantwoordelijkheid Stedelijk Afvalwater

Voor water was 2025 een jaar met belangrijke strategische ontwikkelingen en beleidsstukken. Op veel fronten werden visies en plannen gesmeed om de maatschappelijke uitdagingen rond water aan te pakken. In de Europese Strategie voor Waterweerbaarheid werd water duidelijk neergezet als een strategische prioriteit voor een welvarend Europa en een fundamentele noodzaak voor ons welzijn. Ik hoop dat dit ook goed wordt uitgewerkt in het advies over de toekomst van drinkwater in Nederland, dat binnenkort door de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur wordt gepubliceerd. Bovendien was 2025 het eerste jaar onder de nieuwe Europese Richtlijn inzake de Behandeling van Stedelijk Afvalwater, waarmee de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid is ingevoerd. Volgens dit principe zullen de farmaceutische en de cosmetische industrie bijdragen aan de kosten van extra behandeling van afvalwater. Deze aanpak introduceert een nieuwe manier om ons watersysteem en onze waterproductie te financieren en in stand te houden.

Ontwerp-Nota Ruimte en rapport Wennink

In Nederland verscheen het ontwerp van de Nationale Ruimtelijke Strategie (de Ontwerp-Nota Ruimte), het kader voor belangrijke keuzes voor onze leefomgeving tot 2050. Een goede waterkwaliteit en voldoende drinkwater worden daarin benoemd als nationaal belang. Het rapport Wennink noemt water meestal impliciet en in de bijlagen is te lezen hoe KWR zich, samen met partners, heeft aangesloten bij een van de potentiële projecten rond PFAS-verwijdering. Al deze ontwikkelingen zie ik als een grote stimulans voor ons werk bij KWR en in het hele Waterkwartier.

Van moonshots tot KWR masterplan

Binnen KWR hebben we ons in 2025 volop ingezet om de maatschappelijke uitdagingen die voor ons liggen slagvaardig en effectief op te pakken. Vanuit een breed gevoelde behoefte aan meer richting in ons onderzoek hebben we met mens en macht gebouwd aan ons masterplan 2035: “De waarden van water tot leven brengen”. Ruim een derde van de medewerkers van KWH heeft daarvoor direct input gegeven, van de initiële moonshots tot het uiteindelijke masterplan.

Ons doel: voldoende en kwalitatief gezond en veilig water in Europa

Topprioriteit binnen onze strategie is voldoende en kwalitatief gezond en veilig water in Europa. We richten ons daarbij niet alleen op drinkwater, maar ook op ander water en andere elementen van de watervoorziening, zoals oppervlakte- en afvalwater, droogte en waterbuffers – van groot belang voor onze aandeelhouders en klanten. De geactualiseerde strategie zal in 2026 leiden tot herinrichting van onze organisatie, waarbij onderzoek ten behoeve van maatschappelijke vraagstukken in Europa een veel nadrukkelijkere plaats krijgt.

Slagvaardiger en duurzamer

Binnenshuis zijn in 2025 veel veranderingen doorgevoerd die onze researchinspanningen efficiënter en effectiever maken. Samenwerken binnen en met KWR is naar een hoger plan gebracht door de invoering van een moderne Sharepoint-omgeving (Project CONNECT). Het onderzoek naar PFAS heeft een boost gekregen door de aanschaf van de SCIEX Triple Quad 7500+, die doelstofanalyses van 33 PFAS-verbindingen minder arbeidsintensief, robuuster, eenvoudiger en gevoeliger maakt. Ook hebben werkplaats en researchers samen een nieuwe hexamonitor ontwikkeld, waarmee meer inzicht zal worden verkregen in de effecten van bijvoorbeeld klimaatverandering op de risico’s door opportunistische pathogenen, waaronder Legionella. Daarnaast zal de ingezette verduurzaming van de luchtbehandeling en WKO in ons gebouw sterk bijdragen aan energiebesparing in de komende jaren.

Enkele hoogtepunten binnen KWR-research

PFAS-onderzoek heeft geleid tot nieuwe inzichten, bijvoorbeeld dat tijdens de reactivatie van koolfilters gelukkig ook PFAS-afbraak plaatsvindt. Vanuit Waterwijs organiseert KWR de stuurgroep PFAS die toeziet op praktijkgerichte onderzoeksprogrammering en -resultaten. Dat levert waardevolle onderzoekssturing vanuit de praktijk.

In mei 2025 kwamen de rapportage en het raamwerk “Verantwoord infiltreren en aanvullen, met zorg voor de grondwaterkwaliteit” uit, het resultaat van een studie in opdracht van STOWA die werd uitgevoerd door een team van hydrologen en juristen van KWR (lead), Deltares en FLO Legal, onder begeleiding van een commissie met ministerie, provincies, waterschappen, drinkwater. Dit raamwerk vertaalt de vaak onduidelijke Nederlandse wetgeving naar praktische handvatten voor initiatiefnemers van infiltratieprojecten, vergunningverleners en overheden en helpt om de ontstane standstill bij veel infiltratie-initiatieven te doorbreken.

Bovendien werd KWR op de valreep van 2025 opnieuw voor vier jaar aangewezen als Collaborating Centre on Water Quality and Health van de World Health Organisation WHO. Daarmee wordt een waardevolle samenwerking voortgezet die al sinds 2013 bestaat.

Al met al is 2025 een jaar waarin veel vorderingen zijn gemaakt die de toon zetten voor een 2026 waarin we inzetten op transformatie van ons instituut en de waterwereld. KWR zal zich vol blijven inzetten voor waterkwaliteit en waterkwantiteit in Europa en ik hoop dat u met ons mee doet.

Ik wens u veel lees- en kijkplezier met ons jaarbeeld 2025.

Mariëlle van der Zouwen, CEO