Kroon op ons werk

Aanstelling buitengewoon hoogleraar bij WUR

Op 14 februari 2025 hield special professor Ruud Bartholomeus zijn inaugurele rede. Sinds 1 juli 2024 bekleedt hij een dag per week de leerstoel Plant Water Stress and Regional Water Management aan Wageningen University & Research (WUR). Dit doet hij naast zijn functie als Chief Science Officer en hoofdonderzoeker Ecohydrologie bij KWR.

Als verbinder hoopt Bartholomeus in zijn functie aan de universiteit vooral veel jonge onderzoekers te helpen en te stimuleren om impact te maken in de waterpraktijk. Daarnaast wil hij zijn positie graag gebruiken om aandacht te genereren voor het belangrijke vraagstuk hoe we samen zorgen voor voldoende zoetwaterbeschikbaarheid. “Ik denk dat we een gezond grondwatersysteem kunnen creëren dat als waterbuffer en waterbron kan dienen, als we dat cross-sectoraal aanpakken en water en bodem meer leidend laten zijn.”

Lees hier het hele interview met Ruud Bartholomeus.

Willem Koerselmanprijs

Elk jaar reiken we de Willem Koerselmanprijs aan uit aan de KWR-onderzoeker(s) wiens peer-reviewed artikel in het voorafgaande jaar het meest is geciteerd. Op 1 april 2025 ging deze prijs uit naar KWR-onderzoeker Gertjan Medema, coauteur van het artikel Minimizing errors in RT-PCR detection and quantification of SARS-CoV-2 RNA for wastewater surveillance, gepubliceerd in 2022 in het wetenschappelijk tijdschrift Science of the Total Environment.

In 2024 werd de publicatie 64 keer geciteerd. Het artikel beschrijft de collectieve kennis – inclusief de do’s en don’ts – van ‘state of the science’-technieken om met rioolwatersurveillance te zien wat er met het SARS-CoV-2 virus in de samenleving gebeurt. Sinds de uitbraak van de coronapandemie in 2020 nam rioolwatersurveillance een grote vlucht en wordt deze methode op velerlei manieren toegepast. Lees hier wat de onderscheiding voor Medema betekent, en hoe hij de toekomst van rioolwatersurveillance voor zich ziet.

H2O-prijs voor KWR-artikel

Op 17 april 2025 werd de prestigieuze H2O-prijs 2024 uitgereikt. Deze prijs onderstreept het belang van innovatief onderzoek in de watersector en draagt bij aan de voortdurende verbetering van drinkwaterkwaliteit en ecologische duurzaamheid.

De derde prijs ging naar het artikel Nieuwe methodieken voor de verfijning van toxicologische risicobeoordeling van chemische stoffen in water, geschreven door Sanah Majid, Renske Hoondert en Astrid Reus van KWR, Corine Houtman van Het Waterlaboratorium en Vrije Universiteit Amsterdam, en Merijn Schriks van Vitens.

Het artikel introduceert nieuwe methodieken om de gezondheidsrisico’s van chemische stoffen in drinkwater nauwkeuriger te beoordelen, essentieel voor een snelle en accurate risicobeoordeling van de drinkwaterkwaliteit.

Julian Hinds Award

Voormalig CEO van KWR Dragan Savic ontving in mei 2025 de Julian Hinds Award – een onderscheiding van het Environmental and Water Resources Institute van de American Society of Civil Engineers (ASCE). De prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan de auteur van een artikel of een persoon die een verdienstelijke bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van waterbronnen. Savic, als de huidige Global Advisor on Digital Sciences van KWR nog steeds volop aan het werk, zet zich actief in om vanuit de wetenschap robuuste, duurzame en flexibele watersystemen en -infrastructuur te ondersteunen.

Wat Savic volgens de jury onderscheidt, is zijn leiderschap in de ontwikkeling en toepassing van hydro-informatica tools, met name in het modelleren, optimaliseren en beheren van waterbronnen, waterdistributie en rioleringssystemen, wat resulteert in aanzienlijke kostenbesparingen voor nutsbedrijven wereldwijd. Savic zelf benadrukt het belang om in de wereld van AI de mens niet te vergeten, bijvoorbeeld door de sociale wetenschappen erbij te betrekken. “Vooral hier bij KWR werd de impact van de menselijke factor op wat we willen bereiken in de watersector me duidelijker.”

Lees hier het hele interview met Dragan Savic.

Waterwijs Praktijkprijs

Op 12 juni 2025 ontving Gondwana, een rekenmodel van KWR voor het ontwerp van leidinginfrastructuur, de Waterwijs Praktijkprijs. Deze prijs wordt tweejaarlijks uitgereikt door de Nederlandse waterbedrijven, het Vlaamse De Watergroep en KWR. Het is een bekroning van de beste toepassing van wetenschappelijk onderzoek in de drinkwaterpraktijk – denk aan innovatieve modellen, slimme technologieën of werkwijzen die zorgen voor een aantoonbare verbetering in methode of bedrijfsvoering.

Er is ook een Waterwijs publieksprijs, die in 2025 werd toegekend aan het WiCE-project Aqua Ludens, een serious game voor samenwerking in de waterketen. Dit team wist hun impact het best over te brengen op een breed publiek, waardoor het de meeste stemmen kreeg.

Kijk hier naar korte filmpjes van alle inzendingen van de Waterwijs Praktijkprijs 2025, inclusief de winnaars.

Excellence Award in Membrane-based Water Treatment

Van 13 tot 18 september 2025 vond in Korea de 11^e IWA Membrane Technology Conference plaats, waar KWR samen met haar partners de Membrane Technology Specialist Group Global Project Excellence Award in Membrane-based Water Treatment in ontvangst nam. De onderscheiding viel ten deel aan het TKI Watertechnologie-project Natuurlijke virussen voor het monitoren van de integriteit van membraaninstallaties. De jury prees het project vanwege de kwaliteit, innovatie en het leiderschap in de toepassing van membraantechnologieën voor waterzuivering.

Binnen het project is een gevoelige methode ontwikkeld met behulp van qPCR (quantitatieve Polymerasekettingreactie), waarbij van nature (onbekende) voorkomende virussen in water worden gebruikt om de integriteit van membraansystemen drinkwaterzuiveringsinstallaties te monitoren. Door deze veel voorkomende virussen in oppervlaktewater vóór en na een membraaninstallatie te meten, kunnen zelfs de kleinste membraandefecten worden opgespoord. Deze ontwikkeling biedt een eenvoudig, niet-invasief alternatief voor andere monitoringmethoden, zoals challenge testing of het gebruik van kunstmatige tracers.

Nobel Peat Prize

Als expert in natte ecosystemen – zoals veengebieden – en de interactie met hun omgeving, ontving KWR-onderzoeker Jelmer Nijp op 12 december 2025 de internationale Nobel Peat Prize. Deze jaarlijkse prijs wordt toegekend aan vernieuwend onderzoek dat de kennis over venen vergroot. Nijp kreeg de digitale oorkonde voor zijn publicatie Ecohydrological feedbacks increase water storage, streamflow and resilience of natural peatlands, die in 2025 online verscheen en in januari 2026 werd geplaatst in het wetenschappelijk Journal of Hydrology.

Dat venen koolstof vastleggen en daarmee een sleutelrol spelen in klimaatverandering, is algemeen bekend. Maar de rol van veen als waterbuffer was tot nu toe nog slecht onderbouwd. De publicatie van Nijp, die hij samen schreef met Zweedse collega’s, brengt daar met een nieuw ontwikkeld model verandering in. De jury was enthousiast over het model omdat hiermee voor het eerst drie belangrijke aspecten van veen wetenschappelijk zijn aangetoond: dat natuurlijke ecohydrologische processen zorgen dat veen meer water vasthoudt, dat hierdoor tijdens droge perioden meer water beschikbaar blijft voor het omliggende landschap en dat veengebieden zelf op deze manier beter bestand zijn tegen droogte en klimaatverandering. Voor de watersector is deze kennis van belang omdat het laat zien hoe belangrijk natuurlijke systemen en natuurherstel zijn voor een robuust watersysteem.